"İskele sağlam mı?" sorusunun teknik karşılığı yük sınıfıdır. İskele standartları içinde bu soruyu cevaplayan TS EN 12811, çalışma platformlarını taşıyabildikleri yüke göre altı sınıfa ayırır. Sahada en çok kaza, sınıfın bilinmemesinden değil, bilinip aşılmasından çıkıyor.
Sınıf ne söylüyor?
Yük sınıfı, platformun metrekareye ne kadar yük taşıyabileceğini söyler. Kabaca:
- Sınıf 1: yalnız erişim ve denetim; malzeme konulmaz.
- Sınıf 2-3: boya, sıva, mantolama gibi az malzemeli işler.
- Sınıf 4-6: tuğla, blok, taş gibi malzemenin platformda istiflendiği işler; sınıf yükseldikçe taşınabilen yük artar.
Sınıfla birlikte iki şey daha değişir: platformun genişliği ve aynı anda kaç katın yüklü çalışabileceği.
Sahadaki asıl sorun: sınıf atlaması
Yaygın senaryo şu: iskele boya işi için kurulur (düşük sınıf), iş biter, sıradaki ekip aynı iskeleye tuğla istifler. İskele değişmemiştir ama üzerine gelen yük iki üç katına çıkmıştır.
Bu yüzden iskele bir işe göre değil, o cephede yapılacak bütün işlere göre planlanmalı. Metraj alırken sorduğumuz "platformda malzeme istiflenecek mi?" sorusunun sebebi bu.
Aynı anda kaç kat yüklü çalışır?
Standart, aynı düşey hatta yalnız sınırlı sayıda katın tam yükle çalışmasına izin verir. Sahada üç kat birden malzeme istiflendiğinde, her kat tek başına sınıfına uygun olsa bile taşıyıcı dikmeler sınıfın öngörmediği bir yük görür.
Teklif alırken sorulacaklar
- Bu iskele hangi yük sınıfına göre planlandı?
- Platform genişliği kaç cm, hangi işe yetiyor?
- Aynı anda kaç kat yüklü çalışabilir?
- Malzeme istifi için ayrı bir kat mı ayrılacak?
Cevapları yazılı isteyin. Bunlar iskeleyi kuran firmanın sorumluluğunda ve teslim etiketinde yazması gereken bilgiler; iskele standartları bu bilgiyi etikette zorunlu tutuyor.
Bizim sistemlerde
Flanşlı ve H tipi sistemlerimiz TS EN 12810 / TS EN 12811 serisine göre üretiliyor; platformlar 2,5 m açıklıkta 100 kg ile sehim testinden geçiyor. Hangi sınıfın hangi cepheye kurulacağı ise projeye göre belirleniyor. Malzeme standarda uygun olsa bile, kurulum standarda uygun değilse sınıf bir anlam taşımıyor. Teslim alırken bakılacakları ayrı bir yazıda sıraladık.
Cephenizde yapılacak işleri yazın; hangi yük sınıfının gerektiğini metrajla birlikte çıkaralım.