İçeriğe geç
Dil / Language
+90 (312) 447 70 03 Teklif Alın
Üretim tesisinde boyanmış çelik yuvarlak kolon kalıbı
Tüm yazılar

Beton döküldükten sonra kalıp ne zaman sökülür?

Kalıp söküm zamanını gün değil, betonun kazandığı dayanım belirler. Kararı etkileyen şeyler, dikmelerin neden kalıptan sonra da durduğu ve erken sökümün sahada nasıl göründüğü.

2 dk okumaToprak Ebetürk

Şantiyede en çok tartışılan sorulardan biri: "Bu kalıbı yarın alabilir miyiz?" Cevap takvimde değil betonda. Kalıp, beton kendi yükünü ve üzerine gelecek yükü taşıyacak dayanıma ulaştığında sökülür; geçen gün sayısı bunun yalnızca kaba bir göstergesidir.

Kararı ne belirler?

Aynı beton, iki şantiyede farklı sürede aynı dayanıma ulaşır. Aradaki farkı şunlar yapar:

  • Beton sınıfı ve çimento tipi: dayanım kazanma hızı değişir.
  • Hava sıcaklığı: soğukta priz ve dayanım kazanımı yavaşlar; kışın aynı süre yeterli olmaz.
  • Elemanın türü ve açıklığı: bir kolonun yan kalıbı ile geniş açıklıklı bir döşemenin altı aynı şey değil.
  • Üzerine gelecek yük: sökümden hemen sonra o kata malzeme istifleniyorsa hesap değişir.

Bu yüzden söküm zamanı sahada göz kararıyla değil, statik projeye ve yapı denetim / şantiye şefinin onayına göre belirlenir. Beton yapıların uygulamasını düzenleyen TS EN 13670 de kalıp sökümünü süreye değil, ulaşılan dayanıma bağlar.

Dayanım nasıl bilinir?

Uygulamada birkaç yol var:

  • Numune sonuçları: sahada alınan küplerin kırılması.
  • Şantiyede saklanan numune: laboratuvarda değil, dökülen elemanla aynı koşullarda bekletilen numune; gerçek duruma daha yakın sonuç verir.
  • Olgunluk (maturity) yöntemi: sıcaklık kaydı üzerinden dayanım tahmini.

Bunlardan biri yoksa karar tahmine dayanır; erken söküm de zaten çoğunlukla buradan çıkar.

Yan kalıp ile alt kalıp aynı değil

Sahada en sık karışan nokta bu. Kolon kalıbı ve perde kalıbı — yani düşey elemanların yan yüzeyleri — betonun yalnız kendini taşıyabilmesi yeterli olduğu için görece erken alınabilir. Ama döşemenin altındaki taşıyıcı sistem (kalıp altı iskele, taşıyıcı kule ya da teleskopik dikme) beton o açıklığı kendi taşıyabilene kadar durmalıdır.

Bu yüzden pek çok şantiyede kalıp panelleri alınırken dikmeler yerinde bırakılır ya da söküm sonrası yeniden takılır. Amaç, taze döşemeyi bir süre daha desteklemektir. Hangi dikmenin kalacağı da göz kararıyla değil projeye göre belirlenir.

Kalıp altında hangi sistemin daha uygun olduğunu kule mü masa mı yazısında karşılaştırmıştık.

Erken söküm sahada neye benziyor?

  • Döşemede sehim: kalıp alındıktan sonra kat tavanında gözle görülür çökme.
  • Köşe ve kenar dökülmeleri: kalıp alınırken beton parçasının onunla gelmesi.
  • Çatlaklar: özellikle geniş açıklıkta ve konsollarda.

Bunların hiçbiri geri alınamaz; kazanılan bir gün, güçlendirme ile geçen haftalara mal olur.

Kısa özet

  • Süre değil dayanım karar verir; gün sayısı yalnız fikir verir.
  • Soğuk hava süreyi uzatır.
  • Yan kalıp erken, alt taşıyıcı geç alınır.
  • Karar statik proje ve şantiye şefinin onayıyla verilir.

Kalıp altı taşıyıcı sistem seçiminde ya da metrajında desteğe ihtiyacınız varsa projenizi gönderin; açıklıklara göre uygun sistemi birlikte belirleyelim.

Projenizi konuşalım.

Metrajı birlikte çıkaralım, hangi sistemin daha az malzemeyle çıktığını görün.

Teklif alın